ਕਲਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਵੀ ਸੇਵਾ ਹੈ
ਇਹ ਸਿਰਫ਼ print ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦਾ ਸਫ਼ਾ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਜਾਂ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਲਗਾਉਣਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਾਲਣਾ ਹੈ — ਇਹ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਲਾ, ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਅਸੂਲ
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਤੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ
ਇਹ ਕਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਤਿਕਾਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ
- ਕੰਧ ‘ਤੇ framed print ਜਾਂ canvas
- ਲੱਕੜ ਦਾ plaque ਜਾਂ LED frame
- ਕਿਤਾਬ ਦਾ cover, ਕੈਲੰਡਰ
- ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਕੰਧ, ਢੁਕਵੀਂ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ
ਇਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ
- ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ — doormat, ਗਲੀਚਾ, ਜੁੱਤੀ, ਜੁਰਾਬਾਂ
- Coaster, ਜਿਸ ‘ਤੇ ਗਲਾਸ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ
- Tissue, napkin ਜਾਂ ਸੁੱਟੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼
- ਉਹ sticker ਜੋ ਲਾਹ ਕੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ
- ਬਾਥਰੂਮ ਜਾਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ
ਖੰਡਾ, ਸ਼ਸਤਰ, ਯੋਧੇ ਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ calligraphy
ਇਹ ਕਲਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਪੂਰੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ
- T-shirt, hoodie ਤੇ tote bag
- Mug, ਸਟੀਲ ਦੀ ਬੋਤਲ, mousepad
- Phone case, keychain, badge
- ਗੱਡੀ ਦਾ sticker ਤੇ dashboard art
- Notebook, bookmark, poster
ਫਿਰ ਵੀ ਧਿਆਨ
- ਖੰਡਾ ਵੀ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ‘ਤੇ ਨਾ ਪਾਓ
- ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀਆਂ ਤੁਕਾਂ ਸਿਰਫ਼ Tier A ਵਾਲੇ ਅਸੂਲ ਹੇਠ ਹੀ
Print ਲੰਬਾ ਚੱਲੇ, ਇਸ ਲਈ
ਸਿੱਧੀ ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਬਚਾਓ
ਖਿੜਕੀ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਹਮਣੇ ਨਾ ਲਗਾਓ। ਸਿੱਧੀ ਧੁੱਪ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਫਿੱਕੇ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਾਸੇ ਵਾਲੀ ਜਾਂ ਅਸਿੱਧੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਿੱਲ੍ਹ ਤੋਂ ਦੂਰ
ਰਸੋਈ ਦੀ ਭਾਫ਼, ਬਾਥਰੂਮ ਦੀ ਸਿੱਲ੍ਹ ਜਾਂ ਬਰਸਾਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਲ੍ਹੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕੰਧ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਲੋੜ ਪਵੇ ਤਾਂ frame ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਛੋਟੇ pads ਲਗਾ ਕੇ ਹਵਾ ਦੀ ਥਾਂ ਛੱਡ ਦਿਓ।
ਸਫ਼ਾਈ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ
ਸਿਰਫ਼ ਸੁੱਕਾ, ਨਰਮ ਕੱਪੜਾ — ਸ਼ੀਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਹੌਲੀ ਜਿਹਾ। ਕੋਈ ਵੀ ਸਪਰੇਅ ਸਿੱਧਾ frame ‘ਤੇ ਨਾ ਮਾਰੋ; ਲੋੜ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੱਪੜੇ ‘ਤੇ ਪਾ ਕੇ ਵਰਤੋ। Print ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਗਿੱਲਾ ਨਾ ਕਰੋ।
ਕਰੋ ਤੇ ਨਾ ਕਰੋ
ਅੱਖ ਦੀ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਲਗਾਓ। Artwork ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਫ਼ਰਸ਼ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 57–60 ਇੰਚ — ਗੈਲਰੀਆਂ ਦਾ ਇਹੀ ਮਿਆਰ ਹੈ।
ਵੱਡੇ frames ਲਈ ਦੋ hook ਵਰਤੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਤਸਵੀਰ ਟੇਢੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਭਾਰ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Digital file ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੋ। Commission ਨਾਲ ਮਿਲੀ file ਦਾ backup ਰੱਖੋ — ਅੱਗੇ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁਬਾਰਾ print ਕਰਵਾ ਸਕੋਗੇ।
ਟੇਪ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਕੰਧ ‘ਤੇ ਨਾ ਚਿਪਕਾਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਨਾਰੇ ਖ਼ਰਾਬ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Print ਨੂੰ ਰੋਲ ਕਰਕੇ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਨਾ ਰੱਖੋ। ਮਿਲਦੇ ਸਾਰ frame ਕਰਵਾ ਲਓ, ਜਾਂ ਸਿੱਧਾ ਪੱਧਰਾ ਰੱਖੋ।
ਨੰਗੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ print ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਨਾ ਛੂਹੋ। ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਚਿਕਨਾਈ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਉੱਭਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਫੜੋ।
ਜੇ ਕੋਈ ਤਸਵੀਰ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਜਾਵੇ
ਜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਜਾਂ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਤਸਵੀਰ ਪਾਟ ਜਾਵੇ, ਸਿੱਲ੍ਹੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਏਨੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਜਾਵੇ ਕਿ ਲਗਾਈ ਨਾ ਜਾ ਸਕੇ — ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਆਮ ਕੂੜੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸੁੱਟੋ।
ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਹੀ ਸੇਧ ਤੁਹਾਡੇ ਸਥਾਨਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲੇਗੀ। ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜਾਂ committee ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ — ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਰਯਾਦਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸ ਦੇਣਗੇ। ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਧਾਰਮਿਕ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ; ਇਹ ਗੱਲ ਪੰਥ ਦੀ ਹੈ, ਸਾਡੀ ਨਹੀਂ।
ਜੇ ਨੁਕਸਾਨ delivery ਵੇਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਤਸਵੀਰਾਂ ਭੇਜੋ — ਅਸੀਂ ਬਦਲ ਕੇ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।
ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪੁੱਛ ਲਓ
ਕਿਹੜੀ ਕੰਧ ਸਹੀ ਰਹੇਗੀ, ਕਿਹੜਾ size ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੋਈ artwork ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਥਾਂ ਲਈ ਢੁਕਵੀਂ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ — ਬਿਨਾਂ ਝਿਜਕ ਪੁੱਛੋ।
